معرفی سامانه مودیان و آشنایی با اصطلاحات مربوطه

سامانه مودیان یکی از ابزارهای کلیدی در نظام مالیاتی ایران است که با تصویب قانون تسهیل پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان در تاریخ ۲۳ آبان ۱۴۰۲، به اجرا درآمد. این سامانه تأثیر گسترده‌ای بر کسب و کارهای حقیقی و حقوقی دارد و تمامی اصناف را ملزم به صدور و ارسال صورتحساب‌های الکترونیکی می نماید.

در این قسمت سعی می شود به صورت اجمالی اصلاحات و قوانین لازم الاجرا در ثبت و ارسال صورتحساب الکترونیکی به سامانه مودیان خدمتتان مشروح گردد.

هدف سامانه مودیان

در راستای پیاده سازی قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان و جمع آوری صورتحساب های الکترونیکی مودیان و ایجاد وحدت رویه در صورتحساب‌های الکترونیکی صادره و کاهش موارد خطا، قالب و الزامات مورد نظر سازمان در این راهنما تبیین شده است.

در این قسمت به بیان اقلام، چارچوب‌های فنی و چگونگی صدور صورتحساب‌های الکترونیکی و ثبت در سامانه مودیان میپردازیم:

۱. دامنه یا محدوده اشخاص :

مودیان مشمول قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان.

انواع صورتحساب الکترونیکی

صورتحساب الکترونیکی نوع اول :

در این نوع صورتحساب اطلاعات کامل خریدار و فروشنده ثبت می گردد.

این اطلاعات شامل: نوع فروش ، نوع خریدار، تاریخ و زمان صدور صورتحساب، اطلاعات هویتی خریدار و فروشنده، مشخصات کالا/خدمت می باشد.

با توجه به اینکه در این نوع از صورتحساب های الکترونیکی، اطلاعات هویتی خریدار درج می شود، صورتحساب پس از صدور و ثبت در سامانه مودیان، اعتبارسنجی و پذیرش توسط سامانه، بر اساس شماره اقتصادی در کارپوشه خریدار درج گردیده و در صورت تایید خریدار به عنوان اعتبارمالیاتی برای ایشان محسوب خواهد گردید.

صورتحساب الکترونیکی نوع دوم:

صورتحسابی است با اطلاعات کامل فروشنده و کالا/خدمت .

در این نوع از صورتحساب، ثبت اطلاعات خریدار اختیاری بوده واز بابت این صورتحساب اعتبار مالیاتی برای خریدار قابل احتساب نمی باشد.

صورتحساب الکترونیکی نوع سوم:

این نوع از صورتحساب الکترونیکی، همان رسید پرداخت وجه صادره از دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه الکترونیکی پرداخت که حسب مقررات اعمالی سازمان امور مالیاتی کشور، به عنوان پایانه فروشگاهی فروشنده (مودی) پذیرفته می شوند، می باشند.

در این نوع از صورتحساب های الکترونیکی صرفاً مبلغ پرداختی و مشخصات پذیرنده (شماره سوییچ، شماره پذیرنده، شماره پایانه)، شماره پیگیری، تاریخ و زمان پرداخت و حداقل مشخصات فروشنده وجود داشته و از بابت آن اعتبار مالیاتی برای خریدار قابل احتساب نمی باشد.

شایان ذکر است، این نوع از صورتحساب الکترونیکی نیز دارای شماره منحصر به فرد مالیاتی می باشد .

صورتحساب غیر الکترونیکی (کاغذی)

این نوع صورتحساب برای اشخاصی که حسب مقررات و مهلت های قانونی مربوطه امکان صدور صورتحساب غیرالکترونیکی را دارند، موضوعیت داشته و اقلام آن شامل کلیه اقلام صورتحساب الکترونیکی است به استثنای اقلام اطلاعاتی که از طریق سامانه مودیان نظیر: شماره منحصر به فرد مالیاتی به صورتحساب اضافه می شود.

الگوهای صورتحساب الکترونیکی

بر اساس معاملات و فعالیت های مختلف و متناسب با نوع کسب و کار مودیان، الگوهایی برای صورتحساب های الکترونیکی مطابق فایل پیوست زیر متصور می باشد.

هر الگوی صورتحساب الکترونیکی دارای برخی اقالم اختصاصی و برخی اقلام مشترک با سایر الگوها می باشد.

شایان ذکر است، صورتحساب‌های الکترونیکی صرفاً شامل اقلام مذکور بوده و اقلام دیگری را شامل نمی شود.

همچنین در الگوهایی که اعطای معافیت‌ها و مشوق‌های مالیاتی مستلزم اعتبارسنجی و تطابق سنجی مقادیر مندرج در صورتحساب با دیگر منابع اطلاعاتی از مراجع ذیصلاح است؛ در صورت عدم تطابق فیلدهای موضوع این دستورالعمل با مواردی از قبیل اظهارنامه گمرکی و اعلامیه های فروش بورس (اعلامیه فروش صادره از بورس اوراق بهادار)، مؤدی می‌تواند به منظور برخورداری از معافیت و مشوق های مالیاتی نسبت به ثبت اعتراض اقدام نماید.

سازمان موظف است که درخواست مؤدی را مورد رسیدگی قرار دهد. مفاد این مقرره جایگزین کلیه مقرره های مغایر از تاریخ صدور آنها می باشد.

موضوع صورتحساب الکترونیکی

اصطلاحات مورد استفاده در این بخش عبارتند از:

صورتحساب مرجع: صورتحساب اصلی فروش با هر وضعیت (تایید/رد/عدم نیاز به واکنش) و یا هر صورتحساب اصلاحی/ برگشت از فروش(تایید شده/ عدم نیاز به واکنش) است.

صورتحساب ارجاعی : صورتحساب با موضوع اصلاحی، برگشت از فروش و ابطالی است.

صورتحساب اصلی فروش:

اولین صورتحساب الکترونیکی که با انجام هر معامله صادر و در سامانه مودیان ثبت می شود، صورتحساب اصلی فروش نامیده می‌شود.

صورتحساب الکترونیکی اصلاحی:

چنانچه پس از صدور و ثبت صورتحساب فروش، نیاز به اصلاح اقلام اطلاعاتی صورتحساب به غیراز اقلام اطلاعاتی مربوط به خریدارو یا اقلام اطلاعاتی مربوط به کالا /خدمت باشد، صادرکننده صورتحساب الکترونیکی می بایست صورتحساب جدید (اصلاحی)که از نظر نوع و الگوی صورتحساب مطابق صورتحساب اصلی (مرجع) بوده و حاوی شماره منحصر به فرد مالیاتی صورتحساب مرجع است را صادر و در سامانه مؤدیان ثبت نماید.

توجه به نکات زیر در مورد صورتحساب الکترونیکی اصلاحی ضروری است:

۱. نوع و الگوی صورتحساب:
اقلام اطلاعاتی مربوط به خریدار ، شناسه کالا/خدمت و نرخ مالیات بر ارزش افزوده غیر قابل اصلاح بوده و برای اصلاح آن ها می بایست صورتحساب مرجع ابطال و صورتحساب جدید صادر گردد.

۲. برای اصلاح تعداد / مقدار هرردیف کالا/خدمت:
۲-۱ : در صورت افزایش ، برای تعداد/ مقدار افزایشی علاوه بر امکان صدور صورتحساب جدید(اصلی)، می توان صورتحساب اصلاحی نیز صادر نمود . (امکان افزودن شناسه کالا/خدمت جدید در صورتحساب اصلاحی وجود ندارد.)

۲-۲ : در صورت کاهش ، برای تعداد/ مقدار کاهشی علاوه بر امکان صدور صورتحساب برگشت از فروش، صورتحساب اصلاحی نیز می توان صادر نمود. (تنها در صورت ثبت اشتباه تعداد/مقدار در صورتحساب اصلی از این قابلیت میتوان برای اصلاح استفاده نمود.)

۳. صدور صورتحساب اصلاحی:
بر روی صورتحساب اصلاحی با رعایت شروط فوق الذکر امکان پذیر است. بدیهی است، آخرین صورتحساب اصلاحی که تایید شده باشد می‌بایست به عنوان صورتحساب مرجع در نظر گرفته شود.

۴. صورتحساب مرجع خود اصلاحی/برگشت:
اگر صورتحساب مرجع خود اصلاحی/برگشت از فروش باشد، برای صدور صورتحساب اصلاحی/برگشت از فروش، مرجع حتما باید در یکی از وضعیت‌های (تایید شده/تایید سیستمی/عدم نیاز به واکنش) باشد.

صورتحساب الکترونیکی ابطالی

نوعی صورتحساب الکترونیکی است، چنانچه پس از صدور صورتحساب(اصلی، اصلاحی، برگشت از فروش( شرط/شروط زیر برقرار باشد، صادرکننده صورتحساب الکترونیکی می بایست صورتحساب ابطالی که از نظر نوع و الگوی صورتحساب مطابق صورتحساب مرجع بوده و حاوی شماره منحصر به فرد مالیاتی صورتحساب مرجع است را صادر و در سامانه مؤدیان ثبت نماید.

• ۱. تغییر اقلام اطلاعاتی مربوط به خریدار
• ۲. بازگشت تمام اقلام موجود در صورتحساب مرجع
• ۳. احراز عدم تحقق معامله بر اساس اسناد و مدارک مثبته
• ۴. اشتباه درثبت تاریخ معامله

لازم به ذکر است، در صورتحساب الکترونیکی ابطالی نوع و الگوی صورتحساب، اقلام اطلاعاتی مربوط به خریدار و کلیه اقلام اطلاعاتی مربوط به کالا/خدمت موجود در بدنه صورتحساب، از صورتحساب مرجع واکشی شده و لزومی به درج آنها در صورتحساب ابطالی نمی باشد.

در این قسمت نکات مهم و کلیدی در خصوص سامانه مودیان خدمتتان ارائه گردید ولیکن باید این نوید را به شما عزیزان بدهیم که شما مودی یا حسابدار عزیز نیاز نمی باشد درگیر رعایت اصول و قوانین فوق شوید ، چرا که ما با استفاده از دانش متخصصان خود سامانه ای مطابق با آخرین اسناد و استاندارد های سازمان مالیاتی کشور تحت عنوان Tax Ebill طراحی و پیاده سازی نمودیم که بستر ثبت انواع صورتحساب الکترونیکی با رعایت قوانین مربوطه به سامانه مودیان فراهم و در اختیار شما عزیزان قرار دهد.

مرجع رسمی انتشارآخرین دستورالعمل های مربوط به سامانه مودیان، درگاه ملی مالیات سازمان امورمالیاتی کشور می باشد.